Sivil toplum orgutlerinin olusumu:

Uzun bir sureden beri sivil toplum orgutleri avrupa kitasindaki ulke politikalari uzerinde onemli etkiler yaratmislardir. Bunlarin olusumu ve sosyolojik nedenleri hakkkinda tam bir fikir sahibi olmamiz icin genis bir tarihi doneme bakmakta yarar vardir. İlk olarak Avrupa?da ?sivil toplum orgutu? deyim ya da tarifine 1835 de Fransiz dusunuru A. Tocqueville?nin kaleme aldigi yazida rastlamak mumkundur. Bu dusunurune gore ?devletlerin demokratik rejimleri dogru islemesi icin ellerinde tuttugu yetkilerin karsi iktidara verilmesidir Meydana gelen bu yeni dengenin merkezci iktidarin daha dogru islemesinde rol oynayacigindan suphe edilmemesi gerekir.

Bu olusum yurttas ile merkezci devlet arasinda onemli bir rol oynayacaktir. Bu yapilanma devlet otoritesin vatandaslarina karsi gerekli dikkatin gormedigi bosluklarin duzenli sekilde kontrolunu de saglar?Bu dusunce demokrasiyle gelisen bir sureç boyunca Avrupa?da yenilenip kuvvenlenmistir. Somurgelere sahip ulkelerin somurulen kitleleri arasinda da bu dusunce onemli bir rol oynamislardir. Gerek dinsel onderler gerekse humanizm anlayisini benimseyen kisiler bu olusumdan hareketle kitlelere donuk vicdani sorumluluklarini rahatlama yonunde bir bakisla hareket etmislerdir.

Bilindigi sozu edilen kisi ve gruplarin kendi devletlerin resmi anlayislarinin disina cikmalarinda bu dusunce son derece yararli olmustur Tarihsel orneklerle sivil toplumculugun gelisiminin daha derinlerinee de inmek mumkundur. Ornegin Latin Amerika?daki Cizvitler Ispanyol Kraligi?nin somurgeci anlayisina muhalefet etmek yoluyla resmi idelojinin disina cikarak kizildereli Gurani Kabilesi?ni korumak çabalari ve bunun icin yeni bir devlet olusturma cabasina girmeleri anlamlidir. Bu anlayisi yok etmek icin o donemdeki ispanyol yonetimi merkeziyetci politikaya ters dusen bu girisimi bastirmak icin bu tarikata mensup olanlari Ispanya?ya gonderme karari almis ve bir cok yoneticisini zindanlara kapatmisti. Bu girisimi veya anlayisi bir sivil toplum hareketi kabul eden tarihci ve sosyologlara sikça raslamak mumkundur. Altini cizerek belirtemek istedigim, sivil toplum alayisini ve tarihcesini bir doneme sikistirmak mumkun gorunmemektedir.

Sivil toplum orgutu tarifini yapmakta oldukca zordur. Bu dusuncenin belirlenmesinde degisik analizler ve tespitler mevcuttur. Ulkelerin, kulturlerin,hatta kitalarin tarihlerine ve sosyolojik yapilarina bakildiginda bir kez daha sozu edilen zorlugu gormek mumkundur. Kuzey Amerika?da genelde sivil toplum fonksiyonlarini vakiflar uslenmis bulunmasi modern sivil toplum anlayisinin hak ettigi yeri bulmasini engellemistir Keza,Amerika?daki vergi kanunlari da vakiflar gibi olusumalara destek getirmistir.

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7