Midnight Express (Gece Yarısı Ekspresi)
Uzun bir süreden sonra, daha önceleri hakkında çok şey okuduğum, duyduğum bir filmi izledim. "Midnight Express" isimli ve türkçeye; "Gece Yarısı Ekspresi" olarak tercüme edilmiş bu filmin konusu:
Türkiye’de üzerinde esrar yakalanan bir amerikalının, yıllarca türk hapishanelerinde yatması ve bu hapishanelerde başından geçen olayları anlatıyor. İşkence, tecavüz ve hakaret, herşey var yani…
Film hakkında türk tarafından yapılmış eleştirilere baktığımızda, büyük bir çoğunluğun; “tamam, işkence var, hapishaneler çok rahat mekanlar değil türkiye’de, gardiyanlar canavar olabiliyor, polis, işkence hepsi var. Ama bu kadar da hakaret edilmez bir halka” benzeri sözler harcadığını görüyoruz. Film yanılmıyorsam 1975 yapımı. Yani tam 35 yıl önce çekilmiş. O zaman sinema teknikleri vs. çok gelişmiş değildi. Şu anda yapılsa eminim, daha profi bir sistemle, daha gerçekçi bir film çıkardı. Türkçe konuşmalar vs… daha güzel olabilirdi. Filmi bir türk olarak izleyince, türkçe konuşmalar zaten filmi daha baştan gözünüzden düşürüyor. Lakin film türkler için çekilmemiş zaten. Yabancı biri de konuşulan şeyin ne kadar düzgün bir türkçe olduğuna anlamaz zaten. Yönetmenin de; “lan burdaki türkçe güzel değil” derdinde olduğunu sanmıyorum.
Filmi yabancı biri olarak izleyin bir an. Anlatılanlardan gerçekten etkilendiğinizi göreceksiniz. Yani hikaye etkili bir biçimde, müziğiyle vs..işlenmiş filmde. Dolayısıyla film 35 yıl öncesine göre kaliteli denebilecek bir düzeyde. Zaten filmden kimsenin etkilenmeyeceğini düşünüyorsak, o zaman filmi kötülememiz de anlamsız olur. Eğer film Türkiye’de bu kadar tepki çekmişse, filmin o dönem gösterdiği etkiden kaynaklanıyor. Filmde ve senaryoda teknik hatalar da olabilir. Ama bu filmi izlenemez, katlanılamaz duruma sokmamış, aksine hikaye filmi alıp götürmüş. Yani filme yapılacak eleştiriler bunlarla sınırlı olabilir sadece.
Türkiye’de filme olan tepki, filmin tamamen politik amaçlarla çekildiğinin düşünülmesi. Filmi çekenler kafalarından hikaye uydurmamışlar. Varolan bir hikayeyi biraz abartıp, senaryolaştırmışlar. Yani ortada olan bir gerçeklikten yola çıkmışlar. Zaten filme yapılan eleştirilerde bu minvalde değil. “Türkiye’de işkence yok, nerden uyduruyorsunuz bunları” tarzı bir yaklaşım sergileyemiyoruz maallesef. Sadece “Ee işkence her ülkede vardır veya olmuştur, hapishaneler otel değildir, her ülkenin hapishanesi benzer durumdadır” şeklinde bir savunmayla ortaya çıkabiliyoruz ancak.
“Filmde hiç iyi türk yok” diyoruz sonra. Zaten hapishane filmi bu, iyi Türk’ün hapishane de ne işi var?
Amerikan hapishane filmlerinde de aynı durum sözkonusudur. Kimse çıkıp, “hapishanede hiç iyi amerikalı yok” diye gerzek bir savunmaya girmez. Açın Yılmaz Güney’in hapishane filmlerini, izleyin bi… Arada pek bir fark göremeyeceksiniz. “Elin gavurlarının, benim filmimi bu kadar iyi yapması, takdire şayan bir durum” diyeceğimize, elin gavurunun eline vermeye çalışıyoruz hala. Sıkıyorsa işkenceyi kaldır, hapishaneleri düzelt, polisine, gardiyanına sahip çık…
Yalancıktan senaryolarla senin imajına lekelemeye çalışan olunca, karşısına geçip; “dur” dersin…
10 üzerinden 10 verseydin bari filmde iyi türk yok değil TÜRK yok güya türk olan adamların dilini ben neden anlayamıyorum türkçelerinin berbatlığının farkına varamadın mı ermenimidir nedir hepsi yok böle bişey yaa kerem arkadaşın dediği gibi kötülemek ne keleime küfür etmiş hepimize ana avrat bu sinema eleştirmeni havalarında film olarak iyi yorumunu yapan alkışlayalım diyen arkadaş sana pes diyorum
resmen senaryo şu. BİR DOMUZ MİLLETİ OLDUGUNUZ HALDE DOMUZU YEMEMENİZİ ANLAYAMIYORUM.HALKINIZDAN VE ÜLKENİZDEN NEFRET EDİYORUM.KIZLARINIZI VE ERKEKLERİNİZİ S.KİYİM…e yani bu kadar hakaret edilmez.ayrıca evet iyi türk yok.ama billy nin arkadasları da hapishanede ve gayet yardımsever ve iyi gözüküyorlar.onlardan biri türk olsa, al sana iyi türk imajı
Belki hapisanelerin durumu iyi değil bir çok ülkede olduğu gibi ama amerika da hapisaneleri anatan filmler böyle alçakça mı?Bize yükelenen imaja iftiraya boyun eğiyorsunuz.Bu yazıyı kim kaleme almışsa iyice saçmalamış oturup yorumları okuyacak olacağını bilsem daha neler söylemezdim neyse….
İzlemek kısmet olmadı bir türlü. Film hakkında çok iyi şeyler duymadım ama yine de izlemeyi istiyorum.